Het vijverwater

Vragen over vijverwater

Meer over watertesten en waterwaardenHet watertesten van de vijver kan eenvoudig met een water test strip. Maar waarom is het zo belangrijk om het vijverwater te testen? meer...

De stikstof cyclus is de weg die stikstof aflegt in de vijver en is voor vijverliefhebbers een belangrijke basis chemie bij het opsporen van problemen met waterkwaliteit en vijver bewoners als koi. Het lezen van dit artikel over de  stikstofcyclus is even saaie kost maar wel heel interessant.  meer...


<< vorige vragen 1 2 3 4 5 6 7 8  volgende vragen >>


Met welk water kan ik de vijver het beste vullen


Het beste vijverwater vinden we in 'gezonde' vijvers en sloten. Op zich is dat echter onbegonnen werk. Het valt namelijk niet mee te onderzoeken of de vijver of sloot echt 'gezond' is. Zo niet, dan bestaat een grote kans dat allerlei ziekten en giftige stoffen in de tuinvijver gebracht worden. Er moet dan ok naar alternatieven gezocht worden.

  1. Regenwater - Gebruik dat nooit. Het is te zuur en bevat teveel zware metalen. Vroeger kon dit wel gebruikt worden, maar tegenwoordig is regenwater bijna giftig
  2. Grondwater - De kwaliteit van grondwater verschilt sterk per streek. Vaak bevat het teveel ijzer en soms is het te zuur. Als we op zeker willen spelen is het dan ook beter het niet te gebruiken.
  3.  Leidingwater - Dit is eigenlijk het enige alternatief dat overblijft. De zuurgraad en hardheid zijn meestal goed en het water bevat geen ziektekiemen. Op zich is leidingwater niet het meest ideaal, maar het is de beste start die we kunnen maken.

Top

Moet het vijverwater na een paar weken ververst worden?


Bij een folievijver of kunststof vijver is het niet nodig om het water, enkele weken nadat de vijver in de tuin is gezet en gevuld is met water, te verversen. Voor- en nadat de vijver voor de eerste keer gevuld is, kunnen we gelijk met de inrichting beginnen. Voor een betonnen vijver ligt dat anders. Deze vijver moet een dag na het storten gevuld worden met water. Dat is nodig om de vijver uit te laten harden en de schadelijke stoffen uit het smeet op te laten lossen in het water. Dat eerste water is dan ook niet geschikt om er planten en vissen in te doen. Na een week wordt dat er dan ook uitgepompt waarna de vijver ingericht kan worden. Zouden we het water er niet uitpompen, dan duurt het ongeveer een half jaar voordat het water geschikt is om er planten en vissen in te houden.

top

Wat is de zuurgraat van het vijverwater?


De zuurgraad van water wordt uitgedrukt in de zogenaamde pH-waarde. Met deze waarde wordt aangegeven hoeveel zure stoffen er ten opzichte van basische stoffen in het water opgelost zijn. Is het water neurtaal dan heeft het een pH van 7. Zuur water heeft een pH lager dan 7, basisch of alkalisch water een pH hoger dan 7. De levende onderdelen in de vijver zijn gevoelig voor de zuurgraad van het water. Vissen voelen zich eigenlijk alleen maar lekker als de pH ligt tussen de 6 en de 9. Zo krijgen goudvissen en koi's bij een pH lager dan 6 of hoger dan 9 aandoeningen aan de kieuwen, huid en vinnen Hoe meer de pH afwijkt van de gewenste waarde, des te eerder de vissen zullen sterven. Ook de planten zullen bij afwijkende pH-waarden slechter groeien alhoewel ze minder gevoelig zijn dan vissen. De zuurgraad van een vijver wordt vooral beïnvloed door hevige regen val. Het water zal dan snel zuurder worden en het is dan ook raadzaam om de pH van het water te controleren.

top

Hoe kunnen we iets
over de kwaliteitvan het vijverwater te weten komen?


Planten vertellen veel over de kwaliteit van het vijverwater. Als de planten mooi donkergroen zijn dan zijn er in de regel voldoende zouten aanwezig. De zuurstofplanten zullen dan goed hun best doen en het water is helder. In zo'n geval kan het water toch te zuur zijn. Daarom moeten we ook naar de vissen kijken. Bij te zuur water zonderen de vissen zich af, knijpen de vinnen samen en hebben huidafwijkingen. In een dergelijk milieu doen sommige planten het juist beter zoals de krabbescheer, de aarverderhuid en het hoornblad. Het gevolg is dat het water een bruine kleur krijgt. Er ontstaan minder wieren en de fonteinkruiden krijgen slechts kleine blaadjes en zullen vervolgens snel verslijmen. Als dat allemaal gebeurt, dan moeten we het water testen met testmiddelen. Deze zijn in de winkel te koop. Neem daartoe op de juiste manier een watermonster.

top

Wat is er aan de hand als het
zuurstofgehalte van het vijverwater te laag is?


De belangrijkste oorzaken zijn: een tekort aan zuurstofproducerende planten en een teveel aan vissen. Het verbruik is in zo'n geval groter dan de aanmaak en het gevolg is zuurstofarm water. Een vijver met veel waterlelies en/of drijvende waterplanten hoeft niet gezond te zijn. Deze planten verhogen namelijk het zuurstofgehalte van het water niet. De zuurstof die zij produceren komt direct vrij in de lucht. Het komt nogal eens voor dat mensen een naar hun idee goed beplante vijver hebben, terwijl er geen onderwaterplanten in staan. Die laatste zijn voor het zuurstofgehalte van een vijver het belangrijkste. Een andere oorzaak van een te laag zuurstofgehalte is een te hoge temperatuur van het water. Hoe hoger de temperatuur van het water, des te minder zuurstof er in opgelost kan zijn. Een bijkomend probleem is dat de dieren in de vijver door een hogere temperatuur actiever worden en juist meer zuurstof aan verbruiken. Er is wel enige compensatie omdat de onderwaterplanten bij een hogere temperatuur ook meer zuurstof gaan produceren. Dit kan echter niet voorkomen dat een hittegolf een vrij kritieke periode voor de vijver is. Waterbeweging kan dan uitkomst bieden.

top

Wat moet ik doen als het
nitrietgehalte van het vijverwater te hoog is?


Nitriet moet niet verward worden met nitraat. Nitraten zijn ook chemische verbindingen, maar veel onschuldiger dan nitrieten. Als er voldoende planten aanwezig zijn zal er geen hoge concentratie aan nitraten ontstaan. Het nitrietgehalte is te meten met bepaalde tests die bij een tuincentrum of dierenwinkel te koop zijn. Nitriet ontstaat uit rottend materiaal. Bacterien breken de eiwitten in het rottend, organisch materiaal af waardoor ammoniak ontstaat. Andere bacteriën vormen uit het ammoniak vervolgens nitriet dat uiterst giftig is. Als er een goed biologisch evenwicht aanwezig is, zullen weer andere bacteriën het nitriet omzetten in nitraat dat opgenomen kan worden door planten, waardoor de kringloop rond is. Uit het voorgaande wordt duidelijk waarom het voor een vijver nodig is een goed bacterieleven in het water te hebben. Deze bacteriën hebben zuurstof nodig om te kunne leven en daarom is het zuurstofgehalte van belang. Ligt er echter veel materiaal in de vijver dat kan rotten, dan kan een zuurstofgebrek ontstaan omdat de bacteriën veel zuurstof verbruiken. Verwijder dan ook zoveel mogelijk rottende planten en materialen uit de vijver.

top

Wat betekenen de termen DH en GH?


Deze twee termen betekenen hetzelfde en komen nogal een voor op analyserapporten van het vijverwater. Het zijn afkortingen van e waarde die iets zegt over de kwaliteit van het water: de Duitse hardheidsgraad. De hardheidsgraad van het water geeft aan hoeveel mineralen er in het water opgelost zijn. Daarbij spelen vooral de calcium- en magnesiumzouten een rol. In zacht water zijn weinig van deze mineralen opgelost, in hard water veel. De d.H. heeft op veel levende organismen een grote invloed. De mineralen dienen de planten tot voedingsstof, maar overmaat schaadt. Bij vissen word de celfunctie, de slijmafscheiding van de huid en de kieuwfunctie beïnvloed door de d.H. van het water. Ook bacteriën hebben een voorkeur voor d.H. die zich binnen een bepaald gebied bevindt. Daarom dient ook, vooral na hevige regenval, de d.H. van het water bepaald te worden. Als er een afwijkende waarde wordt gevonden, moeten er voorzieningen getroffen worden.

top

Hoe dan de hardheid van het vijverwater beïnvloed worden?


Het water wordt al naar gelang de hardheid ingedeeld in een van de volgende groepen:

  1. zacht water als de d.H. 5 of lager is.
  2. matig hard water als de d.H. tussen de 6 en 10 ligt.
  3.  hard water als de d.H. tussen de 11 en 20 ligt
  4. zeer hard water als de d.H. hoger is dan 20

Inheemse vissen, maar ook de koi's en de goudvissen, voelen zich het beste thuis in matig hard water. Dat geldt ook voor de meeste planten. Er zijn ook uitzonderingen, zo zal de krabbescheer zeer goed gedijen in zacht water. In de handel zijn producten te koop die de d.H. van het water verhogen zonder dat de zuurgraad beïnvloed wordt. Vroeger kon de d.H. alleen beïnvloed worden door zeewierkalk (Maerl), maar daardoor werd ook de pH verhoogd. Dat hoeft tegenwoordig niet meer. Verwcht niet gelijk na de eerste toevoeging een verhoging van de d.H. soms zijn meerdere coderingen nodig om de d.H. op het gewenste peil te krijgen.

top

Wat betekenen de letters KH
en wat heeft dat met het vijverwater te maken?


De letters k.H. zijn een afkorting van het begrip karbonaathardheid. Om leven in de vijver mogelijk te maken, moet deze binnen bepaalde grenzen blijven. Als water, waar koolzuur (CO2) in is opgelost, in aanraking komt met kalk, zal het kalk er een verbinding mee aangaan en oplossen in het water. Hoe meer kalk er oplost, des te hogere de k.H.-waarde wordt. Wanneer de bodem soda (natriumbicarbonaat) bevat, kan de k.H.-waarde daardoor ook beïnvloed worden. Meestal is de k.H. hoger dan de d.H. Dat leidt veelal tot de vraag of de test wel nauwkeurig genoeg was. Dat is vaak wel zo. De k.H.-waarde van de vijver zegt iets over het bufferend vermogen van het water. Of het water met andere woorden bij toevoeging van een klein beetje zuur gelijk een lagere pH krijgt of dat het zuur gebufferd wordt. Hoe hogere de k.H. hoe stabieler het water, maar ook hoe alkalischer het water. Voor de vissen is de k.H.-waarde van grote betekenis, vooral voor de voortplanting. Deze k.H.-waarde dient tussen de 5 en 10 te blijven. Vooral bij net aangelegde vijvers zal de k.H.-waarde te laag zijn. Er zijn producten te verkrijgen die deze verhogen. Een te hoge k.H.-waarde komt zelden voor.

top

Hoe verzamelen we water uit de vijver om het te testen?


Het vijverwater moet af en toe getest worden op de pH-waarde, de d.H.-waarde, de k.H.-waarde, de aanwezigheid van nitriet en ammoniak en het zuurstofgehalte. Er zijn eenvoudige etstsets verkrijgbaar waarme de verschillende waarden gemeten kunnen worden. Vooral bij pas aangelegde vijver kan zo snel een indruk worden verkregen over het biologische evenwicht. Als er bij een vijver iets mis is, kan met behulp van die testsets achterhaald worden wat de oorzaak is. Het te testen water wordt van verschillende dieptes uit de vijver genomen. De test is al bij voorbaat mislukt als u een jampot aan het oppervlak van de vijver vol met water laat stromen. Er wordt dan namelijk alleen informantie verkregen over een stukje van de vijver. De jampot word met deksel en al op verschillende dieptes in de vijver gehouden. Op de gewenst diepte wordt vervolgens de deksel er af geschroefd waardoor water in de jampot stroomt. Als een watermonster is genomen, wordt de jampot in een emmer gelegd voordat het volgende monster, op een andere diepte, wordt genomen. Het water wordt in de emmer goed gemengd en met dat water voert u de testen uit. 

top

Hoe kan de zuurgraad van het vijverwater beïnvloed worden?


Als de pH van het vijverwater te laag is, dan moet deze geleidelijk verhoogd worden. Een plotselinge verhoging doet de vissen geen goed. Per dag mag de pH maximaal 0,5 eenheden stijgen. Er zijn twee mogelijkheden: kalk toevoegen of een derde van het water vervangen door vers leidingwater met een neutrale pH. een nadeel van leidingwater is dat er veel mineralen en zouten in opgelost zijn waardoor het water snel groen wordt van de algen. De pH kan ook op een natuurlijke manier verhoogd worden. Daarvoor is het nodig veel waterpest in het water te brengen. Deze planten verhogen de pH en zorgen er voor dat deze niet meer zakt. Het duurt op deze manier wel veel langer voordat de pH op het gewenste niveau is gekomen, maar voor het biologisch evenwicht is het veel beter. Een te hoog pH kan verlaagd worden door turfbrokken in het water te gooien. Verwijder in zo'n geval het teveel aan waterpest en draadalgen. We moeten nooit proberen de pH met allerlei chemische middelen, die te koop worden aangeboden, te beïnvloeden. Dat is namelijk niet gunstig voor de vijver.

top

Wat is vijverkalk en wat kan ik er mee doen?


Vijverkalk wordt wel gebruikt bij het bestrijden van zweefalgen, vooral als ze zich plotseling explosief vermeerderen. Vijverkalk remt deze algen in hun groei en soms sterven ze er zelfs door af. Een gunstige neveneffect van vijverkalk is dat vooral de waterlelie er goed door gaat groeien. Met vijverkalk is het echter van belang goed de gebruiksaanwijzing en de codering te volgen. Het is niet zo dat veel zweefalgen in het water betekent dat er ook veel vijverkalk gebruikt moet worden. Bij een te overmatig gebruik zullen bij de vissen  - vooral karpers zijn gevoelig - de kieuwen dichtslibben en vast gaan zitten. Deze vissen gaan dan onherroepelijk dood. Vijverkalk verhoogt ook het pH, dus is vooral goed te gebruiken in een zure vijver.

top

Waardoor ontstaat bruin vijverwater en wat kan ik eraan doen?


Bruin water ontstaat doordat het vijverwater te zuur is. Meestal zijn er dan turven of turfgrond in het water terecht gekomen. Deze verzuren het water. De zuurstofplanten zijn zeer gevoelig voor te zuur water en ze zullen dan ook snel verslijmen en afsterven. Kort daarna ontstaan er bruine, zwevende algen die het water een bruine kleur geven. Het zonlicht kan dan niet meer door het water heen dringen en de andere planten zullen ook afsterven. Andere oorzaken zijn te zacht water (dat vanwege een hevige regenval ook vaak zuur is) en een grote hoeveelheid bladeren die in de vijver gevallen zijn. De bladeren van sommige bomen beginnen al in augustus te vallen en daar moeten we dan ook op bedacht zijn. Verhoog de zuurgraad van het water met vijverkalk, maar doe dat langzaam. De vissen kunnen een te grote verandering van de zuurgraad namelijk niet waarderen.

top

Wat is er aan de hand als het vijverwater plotseling troebel wordt?


De belangrijkste oorzaken zijn een verkeerde ligging van de vijver en het gebruik van verkeerde grond. Gebruik dan ook nooit tuinaarde, hoogveen, koemest of potgrond als voedingsbodem voor de vijver. Vaak ontstaat daardoor een milieu dat rijk is aan stikstofverbindingen. Deze ondergaan in het water een chemische verandering waardoor het water troebel wordt. Een vijver die te diep ligt en waarvan de randen niet goed afgewerkt zijn, zal tijdens hevige regenval volstormen met grond en meststoffen uit de tuin en ook daardoor komen er teveel stikstofverbindingen in het water. Zonder dat u er erg in heeft zitten er dan in de vijver plotseling veel ongewenste stoffen. Ook algen zullen daar sneller door kunnen groeien. Al bij de aanleg van een vijver kunnen dit soort problemen voorkomen worden. Zorg dan ook voor een goede afwerking van de randen van de vijver.

top

Meer over watertesten en waterwaardenHet watertesten van de vijver kan eenvoudig met een water test strip. Maar waarom is het zo belangrijk om het vijverwater te testen? meer...

De stikstof cyclus is de weg die stikstof aflegt in de vijver en is voor vijverliefhebbers een belangrijke basis chemie bij het opsporen van problemen met waterkwaliteit en vijver bewoners als koi. Het lezen van dit artikel over de  stikstofcyclus is even saaie kost maar wel heel interessant.  meer...

<< vorige vragen 1 2 3 4 5 6 7 8  volgende vragen >>